Từ vùng cát biển khắc nghiệt đến dấu mốc khoa học mới của dược liệu Việt Nam

Ngày 21.11.2025, tại TP. Cần Thơ đã diễn ra Hội thảo “Nông nghiệp và Ứng dụng Công nghệ cao thích ứng với khí hậu” với sự tham dự của lãnh đạo các địa phương, ban quản lý khu nông nghiệp công nghệ cao, các viện – trường, trung tâm nghiên cứu, doanh nghiệp khoa học công nghệ và chuyên gia đầu ngành.

Trong khuôn khổ hội thảo, một báo cáo khoa học đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới chuyên môn: công bố Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng, một loài sâm mới hình thành nhờ thích nghi sinh thái độc nhất trên vùng cát biển Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Báo cáo do Phù Tường Nguyên Dũng trình bày – Giám đốc Ssavigroup , doanh nghiệp khoa học công nghệ tiên phong của Việt Nam trong nghiên cứu dược liệu vùng cát biển.

1. Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng: loài sâm mới xuất hiện từ điều kiện khí hậu khắc nghiệt vùng cát biển

Sự hình thành củ Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng là kết quả của hơn 16 năm nghiên cứu liên tục trong những điều kiện tự nhiên được xem là bất lợi nhất cho canh tác nông nghiệp:

• Đất cát nghèo dinh dưỡng
• Gió muối, khô hạn kéo dài
• Biến đổi khí hậu và stress oxy hóa liên tục

Thay vì né tránh, TS. Phù Tường Nguyên Dũng đã chủ động sử dụng chính những điều kiện khắc nghiệt này như một “lò luyện sinh học”. Dưới tác động của bức xạ UV mạnh, nhiễm mặn và hạn kéo dài, cây dược liệu buộc phải kích hoạt cơ chế tự vệ sinh học sâu, dẫn đến tái cấu trúc hình thái và chuyển hóa sinh học.

Kết quả đặc biệt nhất được ghi nhận trên Pouzolzia zeylanica – một loài cây không có củ trong tự nhiên, hàm lượng hoạt chất thấp – đã:

Hình thành củ

• Có hình dáng và hương thơm tự nhiên tương tự nhân sâm
• Sở hữu hệ hoạt chất vượt trội, khác biệt hoàn toàn với các loài Panax đã biết

Phát hiện này được nhiều chuyên gia tại hội thảo đánh giá là “cơ hội vàng để Việt Nam xác lập vị thế mới trong bản đồ dược liệu thế giới”, đồng thời mở ra sinh kế mới cho cộng đồng ven biển.

158 hoạt chất – bản đồ metabolomics đầy đủ nhất cho một loài sâm mới

Một điểm nhấn khoa học then chốt khiến Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng gây chú ý mạnh mẽ là hồ sơ 158 hoạt chất sinh học – được xem là bản đồ metabolomics đầy đủ nhất từng công bố cho một loài sâm mới.

a. Triterpenoid (chiếm trên 70%)

Hệ triterpenoid phong phú chưa từng ghi nhận, bao gồm:

• Taraxasterol
• Taraxerol
• Taraxerone
• Taraxasterol acetate
• Protochiisanogenin
• Gypsogenic acid
• Fomitellic acid D
• Poricoic acid…

Không một loài sâm nào, kể cả Panax ginseng, Panax notoginseng hay American ginseng, sở hữu cấu trúc triterpenoid đa dạng như Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng.

b. Sterol & Sterol glycoside

• β-Sitosterol
• Daucosterol
• Spinogenin (nhóm C2, C4)

→ Cơ chế chống viêm – tăng miễn dịch mạnh mẽ.

c. Flavonoid – Polyphenol – Coumarin

• Apigenin
• Luteolin
• Epicatechin

→ Chống oxy hóa, bảo vệ tế bào, trung hòa gốc tự do.

d. Glycoside đặc hữu

• Taraxacoside
• Ixerisoside D
• Taraxacolide glucoside

→ Tương đồng với quá trình glycosyl hóa của nhân sâm đỏ.

Toàn bộ hệ 158 hoạt chất được mô tả như “dấu vân tay sinh học – dấu ấn sinh thái – chuyển hóa riêng biệt của Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng”.

3. Taraxerone – hoạt chất hiếm tạo nên khác biệt cốt lõi

Sau hội thảo, Taraxerone trở thành từ khóa được giới chuyên môn và cộng đồng tìm kiếm nhiều nhất. Đây là hoạt chất rất hiếm trong tự nhiên, nhưng lại xuất hiện với hàm lượng cao bất thường trong Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng.

Nhờ môi trường mặn, cát nóng, stress UV mạnh và nắng hạn kéo dài, Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng đã phát triển cơ chế phòng vệ tự nhiên đặc thù, dẫn đến tích lũy mạnh nhóm Taraxasterol – Taraxerol – Taraxerone.

Các lợi ích sinh học được quan tâm:

• Kháng viêm mạnh
• Chống oxy hóa
• Bảo vệ gan
• Điều hòa đường huyết
• Tăng cường miễn dịch

→ Đây chính là nền tảng khoa học để Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng được kỳ vọng trở thành nguyên liệu nutraceutical cao cấp.

 Hành trình 16 năm từ thất bại đến hệ sinh thái sâm biển đầu tiên của Việt Nam. Chín năm đầu tiên là chuỗi thất bại liên tiếp:

• Hàng ngàn mô hình thực nghiệm không ra củ
• Cát trội, hạn mặn, cây suy kiệt
• Cho đến khi củ Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng đầu tiên xuất hiện, có hương thơm giống sâm – một dấu mốc mang tính bước ngoặt.

Từ đó, Ssavigroup tiếp tục chuẩn hóa:

• Quy trình canh tác trên cát biển
• Điều kiện kích hoạt stress sinh học có lợi
• Mô hình eco-metabolic imprinting
• Phân tích LC-MS/MS, GC-MS, NMR, Metabolomics

→ Đây là nền tảng để Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng trở thành một công trình khoa học Việt Nam có giá trị quốc tế.

4. Lời giải cho nông nghiệp thích ứng khí hậu tại ĐBSCL

Tại hội thảo, TS. Phù Tường Nguyên Dũng nhấn mạnh: “Cần một giống sâm mới cho hệ sinh thái đất cát ven biển ĐBSCL trong điều kiện biến đổi khí hậu.”

Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng mang lại:

• Mô hình nông nghiệp mới cho vùng cát biển
• Khả năng tạo giá trị cao trên đất xấu
• Sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển
• Cơ hội xuất khẩu nguyên liệu dược liệu cao cấp
• Góp phần xây dựng ngành dược liệu Việt Nam có vị thế quốc tế

5. Ssavigroup – doanh nghiệp khoa học công nghệ tiên phong

Ssavigroup là đơn vị:

• Khởi xướng và dẫn dắt 16 năm nghiên cứu
• Đặt nền móng hệ sinh thái Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng
• Công bố dữ liệu khoa học đầu tiên về 158 hoạt chất
• Xây dựng mô hình dược liệu – nông nghiệp công nghệ cao trên cát biển
• Định hướng nghiên cứu – ứng dụng tập trung vào:
• Sản phẩm giàu triterpenoid & sterol
• Dược liệu thích ứng khí hậu
• Chuỗi sản phẩm Sâm Biển Việt Nam phục vụ sức khỏe cộng đồng
• Hợp tác quốc tế, đưa Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng ra thế giới

6. Từ Cần Thơ đến sân chơi toàn cầu

Kết thúc hội thảo, Ssavigroup công bố kế hoạch Hội thảo Quốc tế công bố Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng (dự kiến 01.2026 tại Hà Nội, do Bộ Khoa học tổ chức). Điều này đồng nghĩa:

• Lần đầu Việt Nam công bố một giống sâm mới với dữ liệu khoa học đầy đủ
• Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng có cơ hội được ghi nhận trên bản đồ dược liệu thế giới
• Mô hình dược liệu vùng cát biển có thể mở rộng quy mô hàng trăm, ngàn hecta

7. Một biểu tượng mới của trí tuệ Việt Nam

Sâm Savigin – Vietnam Ocean Ginseng không chỉ là một loài sâm mới. Đó là minh chứng Việt Nam có thể làm chủ tri thức, biến khắc nghiệt thành lợi thế sinh học và tạo ra giá trị mang tầm vóc toàn cầu.

→ Từ hội thảo Cần Thơ, một chương mới của dược liệu Việt Nam đã được mở ra – bằng khoa học, bản sắc và khát vọng vươn tầm thế giới.